Witbalans in bewerkingssoftware: verrassend problematisch

Bij m’n post op Facebook over het verdwijnen van Aperture kwam natuurlijk ook de vraag op wat nu het beste programma is. Hans M. zweert bij DxO. Verder zijn er mensen die echt niet anders willen dan Photoshop met Bridge. Of bijvoorbeeld Photoshop Elements. Ik zelf heb jarenlang een combinatie van ViewNX2, Capture NX2, Lightroom en Photoshop gebruikt.

Waarom deze rare combinatie? Lightroom kan toch ook met Nikon RAW-files (NEF) uit de voeten? Witbalans achteraf helemaal veranderen. Evenals Beeldstijl. Ja dat kan zeker. Maar al lang geleden heb ik ervaren dat vooral bij de weergave van de Witbalans er schokkende verschillen tussen de verschillende programma’s zijn. En de ‘eigen’ RAW-omzetters van de camerabouwers geven vaak beter weer hoe ik de Witbalans op m’n toestel heb ingesteld.

Er zitten al grote verschillen tussen de weergave van bijvoorbeeld Witbalans Daglicht (of “Zonnetje”, zoals het al snel genoemd wordt tijdens de workshops) bij Nikon en Canon. Canon was (en is soms nog) over het algemeen iets koeler/blauwer. Nikon iets warmer/roder. Digital Photo Professional (DPP), de gratis RAW-omzetter van Canon, geeft helaas niet aan hoeveel graden Kelvin dat is. Bij ViewNX2, de gratis RAW-omzetter van Nikon zie je dat wel. Namelijk 5200° Kelvin*.

*Kelvin is een temperatuurschaal zoals Celsius en Fahrenheit. Maar Kelvin start bij het absolute nulpunt (-273,15°C of -459,67°F). Voor de fotografie is van belang dat de veel camera’s beginnen bij 2000°K (koel) en oplopen tot 10.000°K (warm).
Verschillen in witbalans

Wanneer ik een foto op een zonnig dag maak met m’n Nikon D300s en de Witbalans op Automatisch heb staan klopt dat ook aardig. In het voorbeeld zie je zo’n foto linksboven. ViewNX2 leest de Kleurtemperatuur hier als 5159°K. Er staat ook Kleurtoon: +0.06. (De Kleurtoon verloopt tussen groen en magenta. + duidt op een, hier te verwaarlozen, verschuiving naar magenta.) Zet ik in ViewNX2 de Witbalans voor deze foto op Daglicht (Kleurtemp: 5200K / Kleurtoon: 0), dan is het resultaat bijna identiek aan het origineel (midden links).

Hoe gaat dat in Lightroom? Ook daar heb je de mogelijkheid om de Witbalans van je RAW-file naar believen te veranderen. Wanneer ik deze foto met Auto Witbalans in Lightroom inlees (rechtsboven), dan zie je dat de foto iets koeler weergeven wordt. Dat klopt ook met de getallen. Want Lightroom geeft Kleurtemp: 4950K / Kleurtoon: -1. De temperatuur is dus iets koeler en er zit een heel kleine Kleurtoon verschuiving naar groen in het resultaat. Er zit een verschil tussen de weergave van de foto’s. Hoewel niet heel schokkend is het toch iets om rekening mee te houden.

Wanneer ik dan de Witbalans van deze foto op Daglicht zet wordt het een heel ander verhaal. Nikon hanteert dus 5200K voor Daglicht. Het resultaat in Lightroom (foto midden rechts) is dramatisch anders dan bij ViewNX2 (midden links). De kleurtemperatuur is 5500K en de Kleurtoon: +10(!). Er is dus een grote verschuiving naar magenta en we krijgen 5500K i.p.v. 5200K.

Dat is gelukkig wel handmatig te corrigeren. Je zet in Lightroom de Kleurtemperatuur op 5200K en de Kleurtoon op 0. Maar dan is de foto nog steeds warmer dan de vergelijkbare foto uit ViewNX2. Nu vind ik over het algemeen de 5200K die Nikon voor Daglicht gebruikt iets te koel en ik gebruik bijna altijd 5400K. Wanneer ik in ViewNX2 dit aanpas krijg ik ongeveer hetzelfde resultaat (linksonder) als bij Lightroom (rechtsonder) Maar deze laatste staat dan wel op 5200K.

5200K is bij Lightroom wat anders dan bij Nikon…

Goed. Je hoort vaak zeggen: “Dat roept Nikon zelf over zijn gebruikers af doordat Nikon de algoritmes niet met Adobe deelt en Adobe dit soort dingen zelf moet zien uit te vogelen. Dat gaat natuurlijk altijd met foutenmarges gepaard. Canon deelt die algoritmes wel. DUS de foutmarges zijn veel kleiner.”

Hoe vergaat het dan Canon foto’s met DPP? Een foto van Annemarie Jellema (dank dat ik hem mag gebruiken!), gemaakt met een Canon 5DmkIII laat ons dat zien.

Witbalans in DPP en Lightroom

Haar foto, ook op Automatische Witbalans geschoten, zie je linksboven. Helaas kunnen we in DPP niet de graden Kelvin uitlezen die Canon gebruikt. Maar we kunnen nog steeds wel met het oog vergelijken.
Wat Lightroom er van maakt zie je rechtsboven. Het verschil in de kleur blauw van de lucht is enorm. Lightroom leest deze foto als Kleurtemperatuur: 4900K en Kleurtoon: +17. Inderdaad iets koeler dan de Nikon foto, maar direct al met een enorme verschuiving naar het magenta. Toch lijkt de foto niet magenta. Wel veel warmer dan het origineel.

Zetten we dan de foto in DPP op Daglicht (linksonder) dan zie je het blauw van de lucht wat minder fel en het grijs en de muren wat geler worden. Lightroom zet, net als bij de Nikonfoto, Daglicht weer op Kleurtemperatuur: 5500K en Kleurtoon: +10. Iets minder magenta maar wel veel meer geel.

Toch zien ook deze laatste twee foto’s er niet identiek uit. Het blauw verschilt nog steeds enorm. De DPP-versie is duidelijk dieper blauw. De Lightroom versie is veel doffer. En raar genoeg is het grijs, de stenen en de dakranden bij de Lightroom versie veel minder geel dan in de DPP versie.

Ik heb dit ook getest bij Sony en krijg daar ook grote afwijkingen. Hoewel het resultaat in Lightroom me dan beter bevalt dan in het programma Image Data Converter van Sony. Natuurlijk zijn er nog veel meer programma’s waarmee je RAW-files kunt lezen en bewerken. DxO is al genoemd. RawTherapee is een gratis programma dat dit ook kan.
DxO heb ik niet. RawTherapee wel. En die interpreteert de Witbalans wéér anders.

verschillen in witbalans witbalans

Er treden dus enorm veel afwijkingen op in de weergave van de Witbalans zoals je camera deze heeft bepaald, wanneer je dit in Lightroom doet in plaats van in de (meegeleverde) Raw-ontwikkelaars van de cameramakers. En welke software je ook gebruikt, hou er rekening mee dat dit kan gebeuren.

Lees ook Witbalans in bewerkingssoftware: verrassend problematisch, Deel II hier op het blog.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail

De essentie van een fotoreis: stilstaan

B6318, langs de Muur van Hadrianus

Fotografie helpt je met het verinnerlijken van de omgeving waarin je je bevindt. Geen andere groep reizigers zie ik zo vaak stilstaan en overdenken wát het is dat ze zien. Wat maakt dat je blijft staan om te bewonderen en waar precies maak je een foto van. Het antwoord op de vraag wat de essentie is van het beeld dat je pakt is noodzakelijk om een goede foto te kunnen maken. En een goede foto zal de sfeer, het gevoel van dat moment aan een ander kunnen overbrengen.

De aandacht en concentratie die nodig is tijdens een wandeling door een landschap of in een stad om de essentie er van in foto’s te kunnen vatten is enorm hoog. Als fotograaf kom je er niet mee weg door te zeggen dat iets mooi of prachtig is. Je zult het moeten begrijpen voordat je er een zodanige foto van kunt maken dat dit gevoel van bewondering ook overkomt op de latere toeschouwer.

Dat is hárd werken. Zeker. Maar het is een vergissing om te denken dat een fotograaf niet geniet. Het is vaak juist een dubbel of drievoudig genieten. Het genieten van wat er te zien is, het genieten van het verinnerlijken daarvan én het genieten van het creëren. Goed, niet iedereen zal dit direct ervaren. Dat vraagt een zekere beheersing van je fotoapparatuur en ervaring. Maar ook dat leren is voor velen al genieten.

Het is delen, creëren, onbevangen genieten van wat je tegenkomt en daar steeds weer intensief bij stilstaan. Het is ook een constant bewust zijn van je eigen ervaren, gevoelen en beleven.

Maar daar moet je tijd voor krijgen. Tijd om te kijken. Tijd om te dromen en te dwalen. Tijd om het puzzeltje op te lossen dat elke foto toch weer is. En het is keuzes maken. Niet alles in een stad zien. Drie kerken, een museum, 4 wijken en dan hijgend de bus in stappen. Maar rustig een bovenstad in de ochtend doorkruisen, samenkomen om te lunchen en ervaringen te delen en dan afdalen naar de benedenstad om daar de middag door te brengen. “Jullie bezoeken 3 dingen in de tijd dat anderen 10 dingen gaan bekijken” zei Hamood, onze gids en chauffeur in Oman nadat hij ons een dag bezig had gezien. En daar heeft hij helemaal gelijk in. Alleen is 3 dingen vaak nog 1 te veel.

Dit is een heel andere manier van reizen waarbij het vluchtige doorkruisen van stad en land centraal staat en dat andere reizigers vaak prefereren. Het in hoog tempo van het ene hoogtepunt naar het andere staat haaks op het verinnerlijken. Het is het verzamelen van zoveel mogelijk indrukken en jezelf overtuigen dat jouw indrukken uniek zijn. Bij een fotograaf zal dat laatste oordeel door een ander bevestigd of ontkend kunnen worden aan de hand van de foto’s die gecreëerd zijn.

Maar de grootste kunst is kiezen. In fotografie is kiezen essentieel. Niet ‘snap-shottend’ proberen alles te vangen, maar de essentie van een paar onderdelen van het geheel. En daarmee graaf je dieper dan de meeste reizigers die veel menen te ontdekken, maar het daardoor niet verinnerlijken. Want om iets écht te leren kennen moet je er je volledige aandacht aan besteden en moet je het vooral veel tijd geven.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail

Compact kiezen: …een tip voor een leuk apparaat?

Korte bondige mailtjes leveren soms een berg aan werk en informatie op. De volgende vraag is er zo een:

 Beste Anton, 
Een vriendin van me wil graag een nieuwe compactcamera voor max 250 euro. Heb je misschien een tip voor een leuk apparaat?
Groetjes,
M…..

Compact fotograferen op vol Times SquareHet gaat dus kennelijk niet om een systeemcamera, een bridgecamera of een camera waar je persé RAW mee moet kunnen schieten. Max 250 euro is het devies en een compactcamera.

 

 

 

 

 

Hoi M…..,

Juist in die prijscategorie is het aanbod bijna eindeloos. En je zit dan ook net in de overgang van de echte compacts naar de Bridge-camera’s. Van de echte compacts zit je in die prijsklasse bijvoorbeeld met de volgende toestellen:
Sony Cybershot DSC WX350
Ietsje duurder maar wel heel goede kritieken over de beeldkwaliteit. Alleen over het scherm achterop zijn soms wat klachten. Hier een voorbeeld van een bespreking op photographyblog.com – sony cybershot dsc wx350 review

Nikon Coolpix S9600 of S9700 De eerste is binnen het budget, de opvolger zit er boven. De wat oudere S9500 had heel goede reviews.

Canon Powershot SX600 HS. Onder de 200 euro.
Maar hij heeft niet zoveel mogelijkheden als de andere twee genoemden… Moeilijk dus wanneer je niet precies weet wat ze wil. Maar ik hoop dat dit helpt?

groet,
Anton

Dank voor je snelle reactie!
Idd eindeloos veel mogelijkheden, dus bomen en bos…
Groetjes,
M…..

Ja, soms wordt je er helemaal gek van in dat segment. Neem Canon. Ik gaf hierboven de Canon PowerShot SX600 HS die is van januari 2014. In februari 2014 kwam Canon met de Canon PowerShot SX700 HS. De eerste is bij Cameranu.nl 169 euro en de tweede 289 euro. Het is even heel hard zoeken waar dat prijsverschil nu in zit. Op DPReview.com heb ik ze eens naast elkaar gezet en er ook nog even de Canon PowerShot S200 bij gezet omdat ik die tegenkwam bij het zoeken naar prijzen en deze blijkt er precies tussenin te zitten met 259 euro! Kwestie van “goed, beter, best”? (169, 259, 289 euro of SX600HS, S200, SX700HS)

Nee, helaas, WAS het maar zo eenvoudig. Het eerste verschil dat opvalt is dat ze alle drie een andere processor hebben: SX600 heeft Digic4+, S200 heeft Digic5 en SX700 heeft Digic6. Ergo: goed, beter, best. Maar het sensor type geeft aan dat de beide SX-en een BSI-CMOS hebben en de S200 een CCD. Dat laatste is een verouderd type sensor. BSI-CMOS sensoren geven een betere beeldkwaliteit, lagere ruis bij hogere ISO en hogere frames/seconde (ook high speed video) en een beter autofocus. CCD-sensoren geven wel een beter dynamic range en zijn lichtgevoeliger.
Met andere woorden: wanneer je ook wel eens een goede video wilt schieten of graag ‘bursts’ schiet dan is CCD ongeschikt. Wel zie je dat de S200 een ISO-range heeft van 80-6400 en de SX-en maar van 100-3200. Hmmmm…
Kijk je dan naar de het formaat van de sensor dan is die van de S200 groter, maar hij produceert minder pixels! 10 megapixel voor de S200 tegenover 16 megapixel voor de SX-en. En dat laatste levert een veel grotere resolutie op. 4608×3456 tegenover 3648×2736. Maar die combi van grote sensor en kleinere resolutie zal er voor zorgen dat de S200 qua ruis ongeveer gelijk zou uitkomen in prestaties als die andere twee…

Al verdwaald in het bos?

Nog twee dingen dan: lenzen en scherm

S200 heeft een 24-120mm lens. De SX600 een 25-450mm en de SX700 een 25-750mm. Mooi! Dat is tenminste weer “goed, beter, best”… Of niet? De S200 heeft f/2-f/5.9. De SX600 begint pas bij f/3.8 en loopt dan op tot f/6.9. En de SX700 heeft f/3.2-f/6.9… Die f/6.9 is wel te verklaren bij die 450mm of 750mm uit zo’n relatief kleine lens. Maar je zult er mee rekening moeten houden dat je in minder licht tegen bewegingsproblemen zult oplopen. De f/5.9 voor de 120mm van de S200 is ook niet best. Maar de f/2 is wel veel beter dan wat die andere twee presteren. Dus “best, goed, beter”?

Het scherm, dat hier ook als zoeker moet functioneren. Allemaal even groot. Maar de S200 en SX600 hebben 461.000 dots en de SX700 het dubbele: 922.000! Dat is ook bijna dubbele kwaliteit en contrast! “Goed, goed, best”. Dan zijn er nog verschillen in maximum shutterspeed (1/2000e, 1/2000e en 1/3200e) Daar zul je best vaak tegenaan lopen in zuidelijke landen. De flits-range (7meter, 3,5m en 3,5m). Dat is er dan weer een voor de S200. Battery Life (200 shots, 290 en 250): goed, best, beter. En gewicht: 181 gram, 188 gr en 269 gram met bijbehorende verschillen in afmetingen…

Ga je gang maar… Maak maar een keuze… Inderdaad: bomen/bos-verhaal.

Als algemene leidraad zou ik zelf gaan voor CMOS en de nieuwste processor. Maar heb ik die 750mm nodig? En is die dan bruikbaar? En dat dan afzetten tegen de prijs……. Dan zou het bij deze drie de SX600HS worden voor 169 euro! Of toch een Sony Cybershot DSC WX350 of een Nikon S9500, 9600 of 9700…. LOL!

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail