AI fotobewerking in Lightroom: Ik testte 5 modellen
AI fotobewerking: 5 populaire modellen getest
Wanneer je iemand hoort zeggen dat ze AI zo handig vindt voor het beoordelen en bewerken van haar foto’s, word je als fotograaf natuurlijk direct nieuwsgierig. Ten eerste: wat maken deze bekende taalmodellen eigenlijk van beeld? En ten tweede: zitten er grote verschillen in hun AI fotobewerking: de uitvoering en de uiteindelijke resultaten?
Om de proef op de som te nemen, heb ik een eenvoudige test uitgevoerd met 5 populaire AI-modellen: Gemini (Google), Claude (Anthropic), Euria (Infomaniak), Le Chat (Mistral) en ChatGPT (OpenAI).
De Aanpak van AI fotobewerking
Ik legde ze allemaal exact dezelfde vraag voor:
“Kunnen we een foto die ik zal uploaden zodanig in Lightroom Classic 15.3 bewerken dat het een showstopper in een reismagazine zal zijn? Kan ik daar een stap-voor-stap workflow van krijgen? Wil je daarvoor de NEF (het RAW-bestand) of een volle JPEG?”
De Testfoto: Het Menelaion in Sparta
Voor de test met de AI fotobewerking gebruikte ik een oudere, maar sfeervolle foto van het Menelaion, gelegen in het dal van Sparta (Lakonia), met op de achtergrond het besneeuwde Taygetos-gebergte. Een eigen bewerking van deze foto is al enkele keren in reismagazines verschenen en is zelfs op groot formaat canvas geprint en verkocht aan een hotel. Een mooie referentie dus om te kijken wat de AI-modellen ervan bakken!
De specificaties van het origineel:
Datum & Tijd: 15 maart 2009, 11:25 uur
Camera & Lens: Nikon D80 met een Tamron 28-300mm
Instellingen: ISO 320, 42mm, f/8, 1/250e sec
Formaat: RAW (NEF)
En dit is de door mij bewerkte foto zoals hij een paar maal in print verschenen is en op canvas afgedrukt.
Omdat niet alle AI-modellen rechtstreeks met een RAW-bestand uit de voeten kunnen, vroeg ik eerst naar hun voorkeur. De meesten gaven aan een JPEG-kopie van het originele RAW-bestand te willen hebben. Sommigen vroegen om het volle formaat, anderen wilden een versie met een lange zijde van 2000 pixels.
Vervolgens ging ik aan de slag met de gratis versies van de software. Waar mogelijk selecteerde ik de ‘expert’-instelling. Elk model genereerde op basis van de foto een uniek stappenplan, dat ik vervolgens nauwkeurig heb uitgevoerd in Lightroom Classic.
Hieronder vind je de verrassende resultaten én de motivaties per AI-model!
1. AI fotobewerking met Gemini
Gemini (van Google) ging voortvarend te werk met de analyse van de kleuren en het contrast van het Griekse landschap. De voorgestelde workflow richtte zich, volgens de AI, sterk op het ophalen van de details in de lucht en de besneeuwde bergtoppen.
Doel van deze edit volgens Gemini: Een foto met een karakteristieke, high-end redactionele sfeer die perfect past in een reismagazine. Het beeld straalt pure nostalgie, verstilling en sfeer uit.
Wat dit beeld volgens Gemini een ‘showstopper’ maakt:
- Kleurharmonie en sfeer: Het contrast tussen het karakteristieke, warme gesteente van de ruïne en de diepe, organische groentinten van de omringende vegetatie werkt fantastisch. De kleurgradatie is prachtig gebalanceerd; de subtiele warmte in de lichte delen geeft het die lome, mediterrane sfeer, terwijl de koelere schaduwen voorkomen dat de foto ‘modderig’ wordt. Het heeft een heel mooie, bijna filmische look and feel.
- Textuur en detail: De AI-ruisonderdrukking heeft hier fantastisch werk geleverd. De textuur van de verweerde details op de archeologische resten en de ruige structuren van de omgeving zijn loepzuiver en scherp, zonder die typische, harde digitale scherpte. Het behoudt zijn analoge karakter.
- Lichtsturing: De blik wordt direct naar de historische locatie getrokken. De schaduwen rondom creëren een natuurlijk kader (vignetwerking) waardoor er enorm veel diepte in de plaat zit. Het licht ‘leeft’ echt in deze plaat.
AI bewerking met Claude
Claude (Anthropic) koos voor een subtielere, meer natuurgetrouwe benadering die past bij de redactionele stijl van een reismagazine. De focus lag hier, volgens de AI, op het balanceren van het harde middaglicht en het versterken van de textuur in de ruïnes op de voorgrond.
Doel van deze AI fotobewerking volgens Claude: Een prachtige compositie – de ruïnes als middelpunt, de bloeiende voorgrond als tapijt, de Taygetos als dramatische backdrop. Dit heeft alle ingrediënten voor een dubbele pagina in een reismagazine.
Wat er volgens Claude goed werkt:
- De voorgrond met de witte bloemen is warm en uitnodigend.
- De ruïnes hebben massa en karakter.
- De sneeuw op de Taygetos is helder zonder uit te bijten.
Fotobewerking met Euria
Euria, de Europese privacyvriendelijke AI van Infomaniak, gaf een gestructureerde workflow die, volgens de AI, speelde met de warmte van de voorgrond en de koelte van de bergen in de achtergrond om zo meer diepte in het beeld te creëren.
Doel van deze edit volgens Euria: Een prachtige, professionele bewerking. De foto is absoluut klaar om als “showstopper” in een reismagazine te verschijnen. De combinatie van techniek en sfeer is geslaagd.
De balans in de foto volgens Euria:
- Licht: Mooi verdeeld van voor naar achter.
- Kleur: Levendig en sfeervol, zonder te verzadigd te ogen.
- Scherpte & Detail: De textuur in de stenen en bloemen komt prachtig naar voren. Het is een professioneel eindresultaat dat de schoonheid van deze historische locatie (Sparta, met de Taygetos op de achtergrond) eer aandoet.
De AI workflow van Le Chat
Het Franse AI Mistral (Le Chat) kwam met een workflow die volgens de AI het contrast strak aanzette. Het resultaat moest de foto een krachtige, bijna dramatische uitstraling geven.
Doel van deze edit volgens Le Chat: Een showstopper voor een reismagazine! De foto heeft een professionele, aantrekkelijke uitstraling die de lezer zal boeien.
De pluspunten volgens Le Chat:
- Emotionele impact: De foto roept een gevoel van avontuur en sereniteit op, wat perfect is voor een reismagazine.
- Professionele uitstraling: De combinatie van kleuren, contrast en details maakt de foto uitermate geschikt voor publicatie.
- Visuele aantrekkingskracht: De foto springt in het oog en valt direct op tussen andere beelden.
Welke AI fotobewerking laat ChatGPT zien?
ChatGPT viel meteen op door een unieke benadering: dit was het enige programma dat specifiek vroeg om een 16:9 crop (uitsnede) om, volgens de AI, de foto een meer filmische en weidse ‘reismagazine-look’ te geven.
Doel van deze edit volgens ChatGPT: De ruïnes het visuele anker maken.
- De bergen episch laten voelen.
- De voorgrond laten ‘gloeien’.
- De mistige atmosfeer behouden.
- De kijker visueel van de bloemen naar de ruïne en door naar de bergen leiden.
Gekozen stijl: “Luxury editorial travel landscape”
Kunnen AI-modellen de foto’s echt zien?
Nee, ze ‘zien’ de foto niet zoals een mens dat doet, maar ze ‘lezen’ hem. Wat er achter de schermen gebeurt bij deze zogenaamde multimodale modellen is een fascinerend stukje wiskundige misleiding. De software knipt een foto op in duizenden kleine stukjes van 16 x 16 pixels en gaat op basis daarvan patronen herkennen, puur steunend op de miljarden afbeeldingen met bijschriften waarop het model is getraind. Het model berekent simpelweg hoe groot de kans is dat bepaalde pixelstructuren overeenkomen met bepaalde woorden.
Het verklaart ook direct waarom Gemini in mijn test plotseling over een ‘geel/oranje treinstel’ begon te hallucineren. In de dagen voorafgaand aan deze test had ik het met de AI namelijk uitgebreid gehad over overwoekerde rails, oude Peloponnesische stations en verweerde wagons voor een nieuwe reis rond modern erfgoed die we aan het ontwikkelen zijn.
De AI herinnerde zich die context, rook zijn kans en projecteerde mijn eerdere spoorwegverhalen direct op de ruïnes van het Menelaion! Het bewijst: AI denkt niet zelf na, het combineert patronen. En de patronen die je hem recent hebt gevoerd, wegen blijkbaar het zwaarst. Je moet dus wel bij de les blijven als je met AI fotobewerking aan de slag gaat.
Conclusie: Is AI een goede fotobewerker?
Het is fascinerend om te zien hoe vijf verschillende taalmodellen met exact dezelfde input en foto toch tot heel andere adviezen, argumenten en sferen komen. Waar het ene model kiest voor een klassieke en natuurlijke nabewerking, durft het andere model (zoals ChatGPT met de 16:9 uitsnede) rigoureuzere keuzes te maken om het beeld die ‘magazine-look’ te geven, zoals die AI dat kennelijk ‘ziet’. Of het daarin geslaagd is…?
AI fotobwerking: vergeet niet om in discussie te gaan
Het blind opvolgen van zo’n AI-workflow vervangt je eigen oog natuurlijk niet. Ook ik heb in dit traject de nodige ‘discussies’ met de modellen gevoerd om handelingen, die in mijn ogen écht niet klopten of tegengesteld waren aan wat een model zei te willen bereiken, te corrigeren. Daarbij maak je dan toch gebruik van de jarenlange kennis en ervaring met het bewerken van foto’s. Maar het daagt je ook uit om eens aan schuifjes te zitten waar je zelf wellicht niet direct aan had gedacht. En dat is een positieve uitkomst van deze vijf door AI-gegenereerde bewerkingstrajecten.
Download: Bewerken mbv AI-model Google Gemini in Lightroom Classic
Mocht je nieuwsgierig zijn naar hoe zo’n ‘discussie’ met een AI-model in de praktijk eruit kan zien? Dan hebben we voor je een PDF met de AI fotobewerking gemaakt, waarin een voorbeeld is beschreven.
Wat vind jij? Welke AI fotobewerking vind jij het meest geslaagd voor een reismagazine, en hoe verhouden ze zich tot het origineel en de bewerkte versie die destijds gedrukt en geprint is? Laat het weten in de reacties!






