Welkom in Griekenland: καλώς ήρθατε!

Door AI gegenereerd beeld van een ontmoeting op een Grieks dorpsplein. Welkom in Griekenland!

“Καλώς ήρθατε!” (kalós írthate) klinkt het als welkom in Griekenland vele malen door de straten van ons dorp wanneer we na enkele maanden weer terug zijn. “Welkom!”, met een glimlach als hartelijke begroeting. “Hoe lang blijven jullie?” is dan vaak de volgende vraag. Het komt van vrienden, winkeliers, tavernahouders en mensen die je alleen van gezicht kent. Het is fijn thuiskomen zo, en het is een van de vele Griekse sociale dingen die anders zijn dan in Nederland.
Met diezelfde woorden begroette gisteren ook de man die alle zaken rond elektriciteit in en rond ons huis afhandelt. Hij was met Laurien beneden om een nieuwe aansluiting te bespreken en alles op te meten. In zijn rechterhand had hij zijn meetlint, dus stak hij zijn linkerhand uit.

Door AI gegenereerd beeld van een handdruk, linkerhand in rechterhand, op een Grieks dorpsplein. — Links in rechts: een Griekse en een Nederlandse hand. Beeld gegenereerd met AI en bewerkt. *)

Ik ben inmiddels niet anders gewend en pakte die met mijn rechter, waarop we hartelijk de handen schudden. Zo’n Griekse gewoonte die Nederlanders vaak vreemd vinden. Want met links een hand geven?! Ja. Het is hier geen afwijzing en geen gebrek aan respect. Je geeft gewoon de hand die vrij is.
Het blijft niet bij die hand. Wanneer iemand tijdens het praten een stapje dichterbij komt, dan doet een Nederlander vaak een stapje achteruit. Een hand op je arm, op je schouder, een tikje tegen je borst om iets te benadrukken, of een greep bij je elleboog om je even mee te trekken of je te laten zien waar ‘het’ is: het is geen opdringerigheid. Het is aandacht voor jou. Hier laat je zien dat je luistert door dichtbij te zijn.

Dagelijks contact

Dat geldt ook voor het gewone dagelijkse contact. Je loopt niet zomaar een winkel, wachtkamer of lift binnen zonder “καλημέρα” of “γεια σας”. Zonder groet lijkt het alsof je de anderen negeert.
Of ineens de vraag “Ποιανού είσαι;”, letterlijk “van wie ben je?”. Men probeert daarmee te achterhalen of je misschien verwant bent. Zelfs wanneer je overduidelijk hier niet vandaan komt. Je weet het tenslotte maar nooit… Maar vaak wordt in plaats daarvan gevraagd “Από πού είσαι;” (“Waar kom je vandaan?”). Dat is dezelfde vraag, aangepast aan het feit dat er vrijwel zeker geen familieband zal zijn. Wij zijn na al die tijd hier ook op zo’n manier ‘ingedeeld’: “dat zijn de Nederlanders van het huis van …”. Het is een compliment, want je hoort er dan bij. Een nog groter compliment is wanneer een dorpsgenoot tegen Griekse expats zegt dat wij Xirokambites zijn.

Dichtbij

Vooral als er iets gebeurt, merk je hoe het hier werkt. Bij ziekte, een overlijden of een geboorte komt iedereen langs, ook mensen die je maar half kent. Alleen laten is hier juist onbeleefd. Kom je voor de tweede maal bij het ziekenhuis, dan vraagt de bewaker hoe het nu met je gaat. En wie met pakketten sjouwt, een band moet wisselen of een rolstoel duwt, heeft binnen een minuut hulp, en een paar meedenkers over hoe het eigenlijk moet. Natuurlijk hebben ze het dan niet altijd bij het rechte eind. Maar dan is het aan jou om dat niet bot te stellen, maar tactvol maar wel stellig als alternatief voor te stellen.
Het komt uit dezelfde bron: in Griekenland laat je zien dat je om iemand geeft door dichtbij te gaan staan of zitten en niet door afstand te houden.